اصحاب و شاگردان

اصحاب و شاگردان امام صادق (ع) – حماد بن عیسی، ابومحمد جهنی بصری

از اصحاب اجماع [ ۴۲۱ ]، و با چهار معصوم (امام صادق، امام کاظم، امام رضا و امام جواد علیهم السلام) همزمان بوده؛ و در نقل
حدیث بسیار محتاط و میگفته: من هفتاد حدیث از امام صادق (ع) شنیدم، و پیوسته در زیاده و نقصان عبارات بعضی از آن
احادیث شک میکردم، تا بر بیست حدیث اقتصار کردم. [ ۴۲۲ ]. حماد همان است که از حضرت صادق و حضرت موسی بن جعفر
علیهماالسلام درخواست کرد که برای او دعا کنند تا خداوند خانه و اولاد و زوجه و خادم و حج همه ساله به او عنایت فرماید. آن
،« اللهم صل علی محمد و آل محمد وارزقه دارا و زوجۀ و ولدا و خادما و الحج خمسین سنه » : دو بزرگوار، چنین از خدا خواستند
،[ پس از صلوات بر محمد و [صفحه ۱۵۱ ] آلمحمد دعا کردند که خداوند او را، خانه و همسر و اولاد و خادم و پنجاه حج [ ۴۲۳
روزی فرماید. و روزی او شد تمام آن چه خواسته بود، و پنجاه حج به جا آورد، و چون خواست پنجاه و یکمین حج را به جا آورد،
در راه مکه در سیلابی غرق گشت. [ ۴۲۴ ]. علامه مجلسی (ره)، از خرائج، از امیۀ بن علی قیسی نقل کرده که گفت: من و حماد بن
عیسی در مدینه منصوره به محضر حضرت جواد (ع) شرفیاب شدیم تا با حضرت خداحافظی نماییم، حضرت به ما فرمود: بمانید و تا
فردا از مدینه بیرون نروید. همین که از محضر حضرت خارج شدیم، حماد گفت: من میروم، چون بارم را بیرون فرستادهام؛ اما من
گفتم: میمانم. حماد بیرون رفت، چون به وادی قنات (که مسیل بود) رسید، و خواست غسل احرام کند، به آب سیل غرق شد، و
این حادثه در سال ۲۰۹ ، اتفاق افتاد. (و نیز او را غریق جحفه مینامند). قبر حماد در سیاله (اولین منزل از مدینه به سوی مکه) است.
۴۲۵ ]. مرحوم صدوق، در کتاب مجالس، از علی بن ابراهیم از پدرش، از حماد، نقل کرده که گفت: روزی امام صادق (ع) به من ]
فرمود: ای حماد! میتوانی دو رکعت نماز نیکو انجام دهی؟ عرضه داشتم: بلی سیدی، من کتاب حریز سجستانی را که در نماز
نوشته محفوظ میباشم. حضرت فرمود: مانعی ندارد، برخیز، نماز به جا آوردم. حضرت فرمود: نیکو نتوانی به جا آورد. سپس
فرمود: چقدر قبیح است برای مردی که سالیانی از عمرش گذشته باشد، و نتواند یک رکعت نماز تمام با شرایط و حدودش به جا
[ آورد. حماد گوید: در خود احساس حقارت و ذلت کردم، آن گاه از حضرتش تقاضا نمودم تا نماز ا به من تعلیم فرماید… [ ۴۲۶
[مشروح حدیث در جلد صلوه بحارالانوار آمده است.] [ ۴۲۷ ]. مرحوم کلینی، در کافی، از طریق حماد، نقل کرده که امام صادق
(ع) به حمران در مورد سؤالی که کرده بود، فرمود: همانا مردم هلاکت میشوند، زیرا که نمیپرسند. [ ۴۲۸ ]. [صفحه ۱۵۲ ] و نیز در
کافی، از طریق حماد، از امام صادق (ع) نقل شده که رسول خدا (ص) فرمود: کسی که راهی پوید تا در آن دانشی جوید، خدا او
را به راهی سوی بهشت برد. فرشتگان با خرسندی بالهای خویش را برای دانشجو فر نهند، و اهل آسمان و زمین حتی ماهیان دریا
برای دانشجو آمرزش طلبند؛ و برتری عالم بر عابد برتری (فروزش) ماه شب چهارده بر ستارگان دیگر است؛ و به درستی که
دانشمندان وارث پیامبرانند، و پیامبران طلا و نقره بر جای نگذارند، بلکه دانش به جای گذراند، هر که از دانش ایشان برگیرد، بهره
فراوانی گرفته است. [ ۴۲۹ ]. شیخ صدوق (ره)، در خصال، نقل کرده که امام صادق (ع) به حماد فرمود: در شب و روز به دنبال علم
باش و اگر بخواهی چشمت روشن گردد و خیر دنیا و آخرت نصیبت شود، امیدت را از آن چه به دست مردم است قطع کن، و
خودت را در عداد مردگان قرار ده، و خود را از دیگران برتر مدان و زبانت را مانند مالت حفظ نما. [ ۴۳۰ ]. شیخ طوسی، در
فهرست میگوید: سه کتاب: صلوه زکوه، و نوادر از حماد باقی است. [ ۴۳۱ ]. در مجالس المؤمنین، نقل شده که حماد، دارای کتابی
.[ در حدیث و کتابی در توحید است. [ ۴۳۲
برگرفته از کتاب اصحاب امام صادق علیه السلام نوشته: علی محدث زاده

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *