اخلاق و فضائل

تربیت امام صادق

مربی گری برترین فضیلتی است که نصیب فرد می‌شود. در تربیت و تزکیه دیگران نقش محوری را مربی ایفا می‌نماید. این ویژگی تا آن مقدار از اهتمام است که خدای سبحان یکی از برترین صفات خویش را در ستایش خود «رب» یعنی مربی معرفی می‌نماید. و حمد و ستایش را از آن جهت شایسته و منحصر خویش می‌کند، که از ویژگی و صفت مربی بهره مند است، فلله الحمد رب السموات و رب الارض رب العالمین. [۳۴].
خدای سبحان تزکیه و پاکی انسان را از فضل و رحمت خاصه خویش عنوان می‌نماید، و لو لا فضل الله علیکم و رحمته ما زکی منکم من احد ابدا و لکن الله یزکی من یشاء و الله سمیع علیم. [۳۵].
[صفحه ۲۹]
نقش و اهمیت تربیت همین مقدار که خدای سبحان بر چند ویژگی و چند صفت از صفات حسنای خویش، بر خود احسن و بارک الله می‌گوید. همانند آفرینش انسان؛ فتبارک الله احسن الخالقین [۳۶]، و نیز همانند تربیت انسان، ذلکم الله ربکم فتبارک الله رب العالمین. [۳۷].
این از یک سو که خدای سبحان مربی هر تربیت یافته و مزکی هر پاکی است. این تجلی رحمت عام الهی در تمام نظام هستی است؛ شامل هر انسان بلکه هر موجودی می باشد.
از سوی دیگر همین تجلی به گونه ویژه نیز جلوه گر است که برخی انسان‌های برتر را به صورت ویژه مورد عنایت قرار می‌دهد. به همین خاطر تأدیب و تربیت پیامبران به ویژه رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم را به خویش نسبت می‌دهد. ان الله عزوجل ادّب نبیه فاحسن أدبه. [۳۸] «خدای سبحان عزوجل پیامبر نیکو ادب نمود». رسول الله به عنایت الهی از خاندان پاک و در دامن افرادی پاک دامن و موحد تربیت یافت. وی هماره از فیوضات ویژه خداوند سبحان بهره برد، تا به مقام والا و اوج کمال انسانی رسید.
اینک فرزانگانی از همین تبار مربی امام صادق علیه‌السلام می‌باشند. از سال ۸۳ تا ۱۱۴ به مدت ۳۴ سال در دامن پر مهر باقر العلوم علیه‌السلام پدرش می‌باشد. مقدار زیادی از این مدت را (یازده سال) در کنار سید الساجدین علیه السلام نیز قرار دارد، که دو امام همام نقش مهم و طولانی در تربیت فرزند برومند خویش ایفا می‌نمایند. [۳۹] در این مدت جعفر بن محمد (علیهما السلام) هماره ملازم و همراه این
[صفحه ۳۰]
دو معصوم می‌باشد. هر صبح و شام وی را از معارف و اندیشه‌های ملکوتی بهره مند می‌سازند.
امام صادق علیه‌السلام نقش پدر را این گونه بازگو می‌نماید: پدرم باقر العلوم هماره نام و ذکر خدا بر لبش بود؛ حتی معاشرت‌های وی با مردم مانع یاد خدا نمی شد. زبان در کامش به گفتن لا اله الا الله مشغول بود. وی ما را گرد می‌آورد (صبح گاه) و وادار به یاد و ذکر خدا می‌نمود. و هر کس از اعضای خانواده آشنا به قرائت قرآن بود، به قرائت قرآن، و آنان که آشنا نبودند، به ذکر خدا مشغول می‌شدند تا آفتاب طلوع می‌نمود، کان یجمعنا فیأمرنا بالذکر حتی تطلع الشمس و یأمر بالقراءه من کان یقرء منا و من کان لا یقرأ منا أمره بالذکر. [۴۰].
جعفر بن محمد (علیهما السلام) در سفرهای حج نیز همراه پدر بود. که برخی سؤال‌هایی که از باقر العلوم علیه‌السلام می‌شد، حضرت پاسخ آنها را به جعفر بن محمد واگذار می‌نمود. ان اباجعفر علیه‌السلام کان فی الحج و معه ابنه جعفر علیه‌السلام فاتاه رجل، قال انی ارید ان أسألک قال سل ابنی جعفر… [۴۱] در سفر به شام نیز همراه حضرت بود و برای وی بستر آماده می‌ساخت. در طول سفر پر مشقت همراه پدرش بود. [۴۲] در سفر حج هنگام نوجوانی آن گونه در تلاش برای عبادت است که امام باقر علیه‌السلام وی را دلداری می‌دهد. [۴۳].
[صفحه ۳۱]
برگرفته از کتاب امام صادق علیه السلام الگوی زندگی نوشته آقای حبیب الله احمدی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *