جایگاه رفیع مفضل در روایات‌

مهمترین دلیل عظمت این شخصیت کم‌نظیر اسلامی، روایات بسیاری است که در فضیلت و برتری او از خود امامان- علیهم السّلام- رسیده است، این روایات به قدری زیاد است که ذکر همه آنها در این مقدمه نمی‌گنجد، امّا چون
______________________________
(۱) «الذّریعه الی تصانیف الشیعه»، ج ۴، ص ۴۸۲٫
(۲) «توحید المفضّل» با مقدمه و تعلیقه‌های آقای «کاظم مظفر»، ص ۴٫
(۳) «رجال شیخ طوسی»، در اصحاب امام صادق (ع)، ص ۳۱۴ و اصحاب امام کاظم (ع)، ص ۳۶۰٫
(۴) «الارشاد فی معرفه حجج اللَّه علی العباد»، ص ۲۰۸٫
(۵) «اصول کافی»، ج ۲، ص ۲۰۹٫
(۶) «اصول کافی»، ج ۲، کتاب الایمان و الکفر، باب اصلاح بین مردم، ص ۲۰۹٫
شگفتیهای آفرینش (ترجمه توحید مفضل)، ص: ۱۵
مهمترین دلیل ما در اعتبار این مرد جلیل القدر به شمار می‌رود، «۱» ناچاریم که به برخی از آنها اشاره کنیم:
۱- شیخ مفید، با سند صحیح از امام صادق- علیه السّلام- نقل می‌کند:
ای مفضّل! به خدا سوگند تو را و دوستدار تو را دوست دارم. ای مفضّل! اگر همه اصحاب من آنچه را که تو می‌دانی می‌دانستند، هیچ گاه میان دو کس از آنان اختلافی رخ نمی‌داد.» «۲» ۲- «محمد بن سنان» «۳» می‌گوید:
«به خدمت امام کاظم- علیه السّلام- شرفیاب شدم. در این هنگام، فرزند بزرگوارش، علی بن موسی- علیهما السّلام- در نزد او بود. امام کاظم- علیه السّلام- به من فرمود: ای محمّد! عرض کردم: بله بفرمایید، فرمود: ای محمّد! مفضّل انیس و همدم و راحتی بخش من بود و تو نیز همدم و باعث راحتی آن دو [امام رضا و جواد- علیهما السّلام-] هستی.» «۴» ۳- «کلینی»- رضوان اللَّه علیه- در کتاب گرانقدر «کافی» با چند واسطه، از ابن سنان و او از مفضّل نقل می‌کند:
«امام صادق- علیه السّلام- فرمود: هر گاه میان دو نفر از شیعیان ما
______________________________
(۱) اعتبار کتاب را منوط به اعتبار او ندانستیم؛ زیرا به تعبیر مرحوم مجلسی که در آینده می‌آید، متن کتاب بخوبی گویاست که سخنان معصوم است و حتی ضعف راوی و ..
زیانی به حدیث نمی‌رساند، بویژه آنکه حدیث در باره احکام نیست و عقل در آن نقش بیشتری دارد.
(۲) «الإختصاص»، ص ۲۱۶، حدیث مفضّل و آفرینش ارواح شیعیان از ائمّه (ع).
(۳) «محمد بن سنان» در سند روایت مفضّل هست و این روایت دلیل اعتبار و منزلت او در نزد امام- علیه السّلام- است.
(۴) «عیون اخبار الرضا (ع)» ج ۱، باب ۴، حدیث ۲۹٫
شگفتیهای آفرینش (ترجمه توحید مفضل)، ص: ۱۶
منازعه‌ای رخ داد با مال من بین آنان آشتی برقرار کن.» «۱» ۴- «یونس بن یعقوب» می‌گوید:
«امام صادق- علیه السّلام- فرمانم داد که به نزد مفضّل بروم و مرگ اسماعیل- علیه السّلام- را به او تسلیت بگویم. آنگاه امام- علیه السّلام- فرمود: به مفضّل سلام برسان و به او بگو: مصیبت مرگ اسماعیل بر ما وارد شد و صبر کردیم. تو نیز چون ما در این مصیبت صابر باش. ما چیزی خواستیم و خدا چیزی دیگر اراده کرد و ما تسلیم امر خدای جلّ و علا شدیم.» «۲» مرحوم خویی- رضوان اللَّه علیه- در کتاب گرانقدر «معجم رجال الحدیث» در ذیل این حدیث می‌گوید: «این روایت نشان از شدت علاقه امام صادق- علیه السّلام- به مفضّل بن عمر دارد و روایت، صحیح است.» «۳» ۵- «فیض بن مختار» «۴» می‌گوید:
«به امام صادق- علیه السّلام- عرض کردم: جانم فدای شما باد. من هر گاه که در میان گروههای دانشمندان کوفه می‌نشینم، از بس در میانشان اختلاف عقیده می‌بینم، گاه در تردید می‌افتم، ولی هنگامی که به «مفضّل بن عمر» روی می‌آورم، مرا چنان آگاه می‌کند که راحت می‌شوم و دلم آرام می‌گیرد. امام صادق- علیه السّلام- فرمود: بله ای فیض! حقیقت چنان است که می‌گویی.» «۵» ۶- «هشام بن احمد» می‌گوید:
______________________________
(۱) «اصول کافی»، ج ۲، ص ۲۰۹٫
(۲) «اصول کافی»، ج ۲، کتاب الایمان و الکفر، باب صبر، حدیث ۱۶٫
(۳) «معجم رجال الحدیث»، ج ۱۸، ص ۳۰۲٫
(۴) از اصحاب ثقه و جلیل القدر امام صادق- ع- بوده است. نگاه کن به: منتهی الآمال، ج ۲، اصحاب امام صادق- علیه السّلام- ص ۳۲۰٫
(۵) «معجم رجال الحدیث»، ج ۱۸، ص ۳۰۳، به نقل از رجال کشی.
شگفتیهای آفرینش (ترجمه توحید مفضل)، ص: ۱۷
«در یک روز گرم و سوزان، در زمینی که امام صادق- علیه السّلام- در آن مشغول کار بودند و عرق از سینه مبارکشان سرازیر بود، به خدمت آن حضرت رسیدم تا در باره «مفضّل بن عمر» بپرسم. پیش از آنکه حرفی بزنم، امام- علیه السّلام- فرمود: به خدایی که جز او خدایی نیست، مفضّل بن عمر جعفی مرد خوبی بود. آن گونه که من شمردم، امام- علیه السّلام- سی و چند بار این عبارت را همچنان تکرار کرد.» «۱» براستی که تنها یکی از این احادیث کافی است که نشان از عظمت و جایگاه والای این مرد بزرگ باشد. امید که خواننده عزیز به شتاب از احادیث نگذرد و با تفکر و تدبر در آنها بخوبی از جایگاه مفضّل آگاه گردد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *