احادیث و سخنان, سیره عملی و رفتاری

درسنامه – سیره و احادیث امام صادق (ع) – آثار دعا

اشاره
أکثروا من أن تدعوا الله فان الله یحب من عباده المؤمنین أن یدعوه و قد وعد عباده المؤمنین بالاستجابۀ و الله مصیر دعاء المؤمنین یوم
القیامۀ لهم عملا یزیدهم به فی الجنۀ [ ۱۴۸ ]؛ به درگاه خدای متعال فراوان دعا کنید؛ زیرا خدا دوست دارد که بندگان با ایمانش به
درگاه او دعا کنند و به آنها وعده اجابت داده است. خدا دعای مؤمنان را در روز قیامت به صورت عملی در میآورد که با آن در
بهشت بر پاداش و جایگاهشان میافزاید. دعا و کوشش دو راه رسیدن به اهداف و آرزوها است. هیچ کدام از این دو کار بر
دیگری برتری ندارد و هر دو با هم انسان را به نتیجه دلخواه میرساند، درست مانند دو رشته سیم که با یکدیگر لامپ را روشن
و أن سعیه » و « و أن لیس للانسان الا ما سعی [ ۱۴۹ ]؛ برای انسان جز حاصل تلاش او نیست » : میکنند. همان خدایی که فرموده است
قل ما یعبؤا بکم ربی لولا دعآؤکم » : در جای دیگر میفرماید ،« سوف یری [ ۱۵۰ ]؛ [نتیجه] کوشش او به زودی دیده خواهد شد
هیچ کدام از این دو به تنهایی و بدون وجود دیگری .« ۱۵۱ ]؛ بگو اگر دعای شما نباشد، پروردگارم هیچ اعتنایی به شما نمیکند ]
ثمربخش نیست. همان طور که [صفحه ۱۰۶ ] کوشش بدون دعا نتیجه ندارد، دعا بدون سعی و کوشش نیز فایدهای به همراه نخواهد
داشت؛ چرا که ارادهی خالق یکتا بر این تعلق گرفته است که این دو با یکدیگر اثر داشته باشند. در سیره معصومین علیهمالسلام نیز
جایی نیست که وجود مقدس آن بزرگواران یکی از این دو کار را بدون دیگری سفارش کرده باشند. پیامبر اکرم صلی الله علیه و
با ،« لولاک لما خلقت الافلاک [ ۱۵۲ ]؛ اگر تو نبودی افلاک را نمیآفریدم » : آله و سلم که خداوند در وصف ایشان فرموده است
وجود این که همیشه دست به دعا بودند و از خداوند استمداد می طلبیدند، دست از تلاش نیز بر نمیداشتند و همواره مشغول تبلیغ
صفحه ۴۸ از ۱۰۴
اسلام و آماده سازی مسلمانان برای ایستادگی در برابر مشرکان بودند. حضرت امام صادق علیه السلام در این بخش از رساله
خویش، شیعیان را به زیاد دعا کردن و استمرار در این کار فرا میخواند. انسان باید برای هر خواسته مشروعی دعا نماید و دعا
کردنش استمرار داشته باشد، به نحوی که بگویند: زیاد دعا میکند. دعا کردن باید به گونهای باشد که انسان خود باور کند که
متعلق دعا « اکثروا من ان تدعوا الله » دست کم پایینترین درجهی دعا را انجام داده و در این امر کوتاهی نکرده است. در جمله
حذف شده است و حذف متعلق افاده عموم میکند؛ یعنی باید در همه چیز دعا کرد. تنها جایی که نباید دعا کرد، دعا کردن برای
مرحوم علامه مجلسی در مورد این ،«… فان الله یحب من عباده المؤمنین » . محرمات است. در غیر این مورد، دعا کار پسندیدهای است
عبارت فرموده است: مراد آن است که خداوند از بین اعمالی که بندگان مؤمن او انجام میدهند دعا کردن آنها را دوست دارد، نه
این که فقط خداوند بندهای را که دعا میکند دوست دارد. ظاهر عبارت نیز نظیر ایشان را میرساند. البته، این منافات با آن ندارد
که خداوند اعمال دیگری را نیز دوست داشته باشد، ولی این یک شاخص است و در همین حد میتوان گفت که خداوند دعا
[ کردن مؤمنان را دوست دارد. [صفحه ۱۰۷
برگرقته از کتاب درسنامه امام صادق علیه السلام نوشته:آیت الله العظمی سید صادق حسینی شیرازی (دام ظله )

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *