از دیدگاه اهل سنت و ...

شاگردی نکردن ابوحنیفه نزد امام صادق

رئوف توکلی در انکار شاگردی ابوحنیفه نزد امام جعفر صادق علیه‌السلام می نویسد:
ملاهاشم خراسانی، امام جعفر صادق علیه‌السلام را هم جزو استادان ابوحنیفه به شمار آورده و گفته است: چهار هزار نفر از حضرت صادق علیه‌السلام علم و روایت آموخته‌اند که ابوحنیفه و مالک بن انس … از آنهاست. جز چند دیدار کوتاه و تصادفی، دیدار دیگری میان ابوحنیفه و امام صادق علیه‌السلام رخ
[صفحه ۷۹]
نداده است. پس چگونه و در کجا و چه وقت ابوحنیفه نزد او درس خوانده است … [۱۵۰].
وی در تأیید گفتار خود ادعا می کند ابوحنیفه همه عمرش را در بصره و کوفه سر کرده است و امام صادق علیه‌السلام تمام عمرش را در مدینه و حجاز بوده است.
در پاسخ باید گفت:
۱٫ دلیل ایشان مبنی بر اینکه ابوحنیفه تمام عمرش را در بصره و کوفه به سر برده و امام صادق علیه‌السلام در حجاز و مدینه بوده است، اساسی ندارد. بزرگان و تاریخ‌نگاران اهل سنت نوشته‌اند که ابوحنیفه مدتی از عمرش را در مکه و حجاز بوده است. استاد ابوزهره از علمای اهل سنت می نویسد:
ابوحنیفه به سوی مکه و حجاز فرار کرد و از سال ۱۳۰ ه. ق تا استقرار بنی‌عباس، در مکه بود … در مناقب مکی آمده است ایشان تا زمان منصور یعنی سال ۱۳۶ ه. ق در مکه بود که مدت اقامت ایشان در حجاز دست کم شش سال است. [۱۵۱].
۲٫ علمای زیادی از اهل سنت شاگردی ابوحنیفه نزد امام صادق علیه‌السلام را در کتاب‌هایشان نقل کرده‌اند. از خود ابوحنیفه نیز نقل شده است که: «اگر دو سال شاگردی جعفر بن محمد نبود، من هلاک می شدم» . [۱۵۲].
اکنون به نمونه‌هایی از سخنان آنان اشاره می کنیم:
۱٫ ابن ابی الحدید معتزلی در بازگشت علم فقه به علی علیه‌السلام و اینکه منشأ علم فقه، علی علیه‌السلام است، می نویسد: «ابوحنیفه، فقه را نزد جعفر بن محمد خواند و
[صفحه ۸۰]
جعفر نزد پدرش که سرانجام به علی علیه‌السلام می رسد.» [۱۵۳] در اینجا، ابن ابی الحدید به شاگردی ابوحنیفه نزد امام صادق علیه‌السلام تصریح دارد.
۲٫ استاد محمد ابوزهره می نویسد:
همان‌گونه که ابوحنیفه اتصال علمی به امام باقر علیه‌السلام داشت، از فرزندش جعفر صادق علیه‌السلام هم علم آموخت … ابوحنیفه می گفت: به خدا سوگند! فقیه‌تر از جعفر بن محمد علیه‌السلام ندیدم … علما، جعفر صادق علیه‌السلام را از شیوخ و استادان ابوحنیفه به شمار آورده‌اند. [۱۵۴].
۳٫ استاد عبدالحلیم جندی از بزرگان معاصر با امام صادق علیه‌السلام، ابوحنیفه را جزو شاگردان اهل سنت نام می برد. سپس می نویسد:
ابوحنیفه مدت دو سال در مدینه به مجلس درس امام می رفت. خود او در این مورد گفته است: «لولا العامان لهلک النعمان؛ اگر دو سال شاگردی امام صادق علیه‌السلام نبود، نعمان هلاک می شد.» شاگردی نزد امام صادق علیه‌السلام افتخاری است که مذاهب چهارگانه اهل سنت همه در آن شریک هستند … [۱۵۵].
[صفحه ۸۱]
برگرفته از کتاب امام صادق علیه السلام نوشته آقای مهدی لطفی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *