حوادث، وقایع، هجرت

مذاهب اسلامی

۱) مذهب حنفی ( ۲) مذهب مالکی ( ۳) مذهب شافعی ( ۴) مذهب حنبلی ( ۵) مذهب جعفری اسلام بنائی است که بر سه پایه )
محکم و استوار گذارده شده: توحید، قرآن، محمد صلی الله علیه و آله و سلم. توحید مضافاتی دارد از قبیل عدالت و قدرت و بعث
و نشور و حساب و عقاب و بهشت برای پرهیزکاران و آتش برای ملحدین و ستمکاران چنانکه قرآن هم مضافاتی از قبیل اعجاز در
بیان و تشریع احکام [صفحه ۱۴۲ ] و ایمان به آنکه این کلمات از خداست دارد محمد صلی الله علیه و آله و سلم و ایمان به آنکه
رسول خدا بوده و رسالتش عمومی و برای تمام بندگان خداست و آنچه آورده است صحیح بوده و بشیر و نذیر است و اطاعت او
واجب و از اوامر و نواهی او نباید سرپیچی کرد و هیچگونه بحث و جدلی در مورد او نیست اینها که گفتیم من حیث المجموع مواد
مشکله اسلام است در قلمرو اسلام مذاهب و فرقههای متعدد پیدا شده که شاید به حصر نیاید ولی مهمترین این مذاهب که پیروان
زیادی دارند همین مذاهب پنجگانه است که فوقا نام بردیم و هر وقت نام اسلام میبریم مقصودمان این پنج مذهب است. در هر
روز قبل از طلوع آفتاب و در موقع ظهر و در غیاب خورشید بر هر فرد مسلمانی که تابع یکی از این مذاهب پنجگانه است واجب
است که بگوید (الحمد لله رب العالمین – الرحمن الرحیم – مالک یوم الدین – ایاک نعبد و ایاک نستعین الی آخر سوره و دنبالهی
آن سورهی دیگری از آیات قرآن مجید را بخواند. و هر یک از پیروان این پنج مذهب باید رو به قبله بایستد و ظهر و عصر خود را
به نام خدا ابتدا کند و سورهی فاتحۀ الکتاب را با سورهی دیگری قرائت کند و تمام این مسلمانان به جائی توجه میکنند که رسول
خدا محمد بن عبدالله صلی الله علیه و آله و سلم به آن سو توجه میکرد و تمام آنها به آنچه ایمان داشت ایمان دارند و از آنچه او
بیزار بود بیزار هستند و در برابر اوامر او مطیع بوده و معارضهی با او ندارند محمد صلی الله علیه و آله و سلم قرآنی را که از طرف
خدا آورده بود بر تمام آنها میخواند و همگی در نهایت خشوع او را تصدیق میکردند و آنچه را به نام [صفحه ۱۴۳ ] قرآن
میخوانند کلماتی است که از طرف خدا نازل شده و آیات آن سحر بیان و اعجاز است و عقیدهی همهی مسلمانان که تابع این پنج
الله » و « اللهم صل علی محمد و آل محمد » مذهب هستند این است که اگر در آن تردید نمایند به آتش میروند و همگی با گفتن
با آن تودیع میکنند، مسلمانان و پیروان مذاهب پنجگانه در وجود خدا و وحدانیت و قدرت او اختلافی ندارند و هم چنین در « اکبر
قرآن شک و تردیدی در بین آنها نیست و در رسالت محمد صلی الله علیه و آله و سلم و بهشت و دوزخ و حساب و عقاب نیز
تردیدی ندارند و همگی در یک جهت حرکت میکنند و یک هدف دارند و بین آنها هیچگونه دوری و تباین نیست مگر در
مواردی که رؤسا و متملقین و آنهائی که از راه اختلاف بین مردم ارتزاق میکنند – بین مردم تفرقه بیندازند و روز به روز شکاف
بین مردم را توسعه دهند و آن را عمیقتر سازند چنان که حملات شدیدی به مذهب جعفری نمودند خاصه در دورهی عثمانیان که
دهها سال چنین بود و بین مردم و مذاهب مختلفهی اسلامی اختلاف میانداختند – و با وسیلهی شیطانی تهمت و افترا کار خود را
میکردند و در آن دورهی ظلم و ستمگری بازار تهمت و افترا به این دستهی از مسلمانان رواج داشت و به هر وسیلهای به منظور
افتراق بین مسلمین متوسل میشدند و حتی از اتفاق و شباهت نام خلیفهی دوم آن خلیفهی بزرگ با نام عمر بن سعد قاتل حسین بن
علی علیه السلام نیز سوء استفاده کردند زیرا این مسئله یک میدان وسیعی بود که توانستند در آن حقیقت را وارونه جلوه دهند و به
این وسیله که پستترین وسیله است شیعه را متهم کردند که به خلیفهی بزرگ اسلام توهین مینمایند همهی مردم میدانند که شیعه
عنایت مخصوص و توجه زیادی در به پا [صفحه ۱۴۴ ] کردن عزای حسین بن علی علیه السلام خاصه در ایام عاشورا و در سایر ایام
سال دارند و حسین بن علی علیه السلام موضوع عزاداری و مصائب وارده بر آن وجود مبارک در نواحی سکونت شیعه بیت القصیده
آنها است و در این صورت طبیعی است که دوستان امام علیه السلام نسبت به ستمکاران و کشندگان او نهایت بغض و کینه را داشته
و دارند و به عمر سعد که حسین علیه السلام را کشت بدترین نفرین و لعنت را میفرستند و کدام مسلمان و مسلمانزاده یا غیر
مسلمانی است که عمر بن سعد آن قهرمان جنایت و پهلوان مجرمین ضعیف النفس و ترسو قاتل حسین ابن علی علیه السلام پسر
رسول اکرم را لعنت نمیکند. آری آن گناهکاران مجرم برای تفرقه بین مسلمانان کلمهی (عمر) را در منظور خود استخدام نموده و
گفتند که شیعه نسبت به خلیفهی پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم عمر بن الخطاب توهین مینمایند. من در وقتی که از اعمال
خرابکارانه و دسیسههای آن دسته از اجنبی پرستان که بین مردم ایجاد نفاق و دو دستگی مینمایند فوقالعاده ناراحت شده و آنها
را به بدی یاد میکنم و آن مردمان پست را که با ناموس ملی خود معامله مینمایند به باد انتقام میگیرم در عین حال منکر آن
نیستم که در قدیم بعضی از مردم عوام و بیاطلاع از طبقهی شیعه و مردم ساده که فرقی بین این دو اسم و مسمای آنها نگذارده و
اصلا نمیدانستند که در تاریخ اسلام دو نفر یا بیشتر به این نام نامیده شده و همین اندازه میدانستند که عمر نامی حسین بن علی
علیه السلام فرزند رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم را کشته و بدن او را زیر سم اسبان سپاهش خورد کرده و زنان و دختران
پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم را به اسیری برده و رفتاری با خاندان پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم نموده است که در تاریخ
بشریت چنان فجایعی نظیر ندارد و مشکلات هولناکی [صفحه ۱۴۵ ] برای آنها فراهم کرده است آن مردم ساده بدگوئی از عمری
میکنند که این کارها را کرده است نهایت آنکه از لحاظ اسم تمیز نمی دادهاند پس در عزاداریهای حسینی و در اجتماعات شیعه
که در اطراف ذکر مصائب آن امام و فرزند رسول صلی الله علیه و آله و سلم تشکیل میشود عمر بن سعد را لعنت مینمایند. و از
اموری که در ایجاد فاصله بین ابناء اسلام تأثیر داشته و دائرهی این اختلاف را وسیعتر ساخته است وجود پیرمردان و شیوخ جاهل و
جیره خوارهای اجنبی بودند که این دسته اعم از شیعه و سنی به این اختلاف دامن زدهاند تا خود استفاده کنند این رؤسای جاهل
هیچ خبری از اسلام چه کم و چه زیاد ندارند و خصومت بین مسلمانان از منابع روزی و اعاشهی آنها بوده است. این طبقه همیشه
بندهی حاکم و خادم قدرت و سیطره هستند و در هر فتنهی دست داشته و در هر سرقتی رد پای آنها هست و خلاصهی مطلب این
است که اختلاف بین مذاهب اربعه و مذهب جعفری در فروع است. که اجتهاد هر یک از مجتهدین مذهب آن را اقتضا کرده است
و در متن و مغز دین و اصول آن نیست بلکه در امور ساده فرعی است که در بین مجتهدین یک مذهب هم جاری میباشد و
اختلاف بین مذهب جعفری و سایر مذاهب اربعه اسلامی در حدود همان اختلاف بین مجتهدین یک مذهب میباشد چنانکه بین
علمای شیعه و مجتهدین آنها هم اینگونه اختلاف موجود است حالا با آن وضع آیا شایسته است که نسبت به هم بد بگوئیم؟ و آیا
شایسته است که طریقهای را بدو گمراهی و طریقهی دیگر را خوب و مستقیم بدانیم؟ در این موارد باید گفت اجتهاد مجتهدین
[ فلان طریقه چنین است و فلان طریقه چنان و هر یک در استنباط خود معذور میباشند. [صفحه ۱۴۶
برگرفته از کتاب الإمام جعفر الصادق علیه السلام نوشته: احمد مغنیه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *