القاب و کنیه ها

نام و القاب امام صادق علیه السلام

نام و القاب امام صادق علیه السلام
او را جعفر نام گذاری کرده اند و در این نام گذاری از سخن رسول خدا در بیش از هفتاد سال قبل از او الهام گرفته اند. از رسول خدا در مورد نام و لقب او سخن ها و روایاتی است. از جمله این سخن است که فرمود: خداوند از صلب امام باقر علیه السلام فرزندی پدید می آورد که کلمه حق و زبان صدق و راستین اسلام است. و هم از وی نقل شده است که فرموده: آن کس که دوست می دارد خدای را ملاقات کند در حالی که کتاب عمل او در دست راست او باشد باید جعفربن محمد الصادق علیه السلام را دوست بدارد برخی از اسنادها گزینش نام او را به پیامبرصلی الله علیه و آله نسبت می دهد و می گویند او بود که نام او را جعفر صادق علیه السلام گذارد.

القاب او
در دنیای عرب رسم بود که صفت برجسته ای از فرد را مشخص کرده او را بدان صفت بخوانند و چنین صفت را لقب می گفتند. این اسم در بسیاری از جوامع گذشته و حال سابقه داشته و تقریباَ در بسیاری از نقاط جهان امروز نیز ساری و جاری است. برای امام ششم ما القاب متعدد و متنوعی است که هر کدام بنحوی و نوعی صفت و حقیقتی را از او نشان می دهند.
معروف ترین لقب او صادق است به معنی راستین و راستگو. و از دیگر القاب او عبارتند از:
ـ فاضل (دارای فضیلت و برتری از جهات مختلف).
ـ قائم (به معنی ثابت و پایدار، قیام کننده، برپا و استوار).
ـ کامل (و او کسی است که از عیب ها منزه و دور و برکنار است).
ـ منجی (نجات بخش و رستگار کننده، عامل رستگاری و نجات).
ـ کلمه الحق (سخن حق، بدور از آلودگی، منزه از خبائث ظاهر و باطن و…).
ـ لسان الصدق (زبان راست، و راستگوی در سخن، گویای راستی و…).
ـ صابر (بردبار، متحمل، مقاوم، در برابر دشواری ها، استوار و پایدار و …).

چرا صادق؟
چرا او را صادق نامیدند؟ مگر دیگر پیشوایان از این صفت دور و بر کنار بوده اند؟ چرا آن ها را صادق ننامیده اند؟ در پاسخ آن باید گفت اولا اثبات صفتی درباره فردی مایه نفی آن از دیگران نیست. ثانیا در لابلای توجیهاتی که که برای ذکر این لقب جهت امان از سوی بزرگان مطرح شده است حقایقی دیگر از این نامگذاری بدست می آید: پیامبر صلی الله علیه و آله فرموده: بهنگامی که پسرم جعفر بن محمد بدنیا آمد او را صادق بخوانید بدان خاطر که در تداوم امامت، فرزندی به دنیا می آید که به همین نام (جعفر) موسوم می شود، بدون حقی دعوی امامت می کند و او را جعفر کذاب می نامند و نمونه این سخن از حضرات معصومین اندک نیستند.
– او را صادق نامیده اند بخاطر صدق مقالت او.
ـ او را صادق خوانده اند بخاطر صدق حدیث و سخنش.
ـ دیگران چون سیوطی، از پیشوایان و بزرگان اهل سنت نیز همین سخن را سروده اند.
ـ بعضی از بزرگان نوشته اند این لقب را بدان خاطر به او داده اند که همه پیش بینی ها و اضهار نظر های او راست در می آمد و هر چه می گفت درست بود. و یا گفته اند او را از این بابت صادق خوانده اند که جز حق نگفت و جز راست و درست به مردم ابلاغ نکرد.
لقب صادق را حتی دشمنانش نیز در باره او معمول می داشتند و این لقب چندان مشهور بود که هر کس آن را می شنید همان را بر زبان جاری می کرد، حتی منصور عباسی دشمن کینه توز و سر سخت امام علیه السلام و سرانجام قاتل او.

کنیه او
لقب و کنیه در رسوم عرب تقریباَ همان نقش را ایفا می کردند که نام خانوادگی در زبان فارسی ما و هم کنیه نشانه ای از احترام و در مواردی هم سببی برای تحقیر بود و انتخاب کنیه ها از سوی خانواده، خود شخص و در مواردی هم مردم بود. او را کنیه های متعددی بود که هر کدام را به مناسبتی در باره او بکار می بردند. معروف ترین آن ها عبارتند از: ابا عبدالله که در زبان روایات و احادیث منقول از سوی او بدان بسیار بر می خوریم. از دیگر کنیه های او عبارتند از ابا اسماعیل، ابا موسی، و این کنیه به اعتبار فرزندان امام بود که این اسامی را دارا بودند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *